Sivil havacılık teorik sınavlarına hazırlanan adaylar için en çok merak edilen konuların başında soru havuzu gelir. SHGM'nin yayımladığı Sivil Havacılık Teorik Eğitim ve Ölçme Değerlendirme Genelgesi (SDED 2026/2), bu konuya daha sistemli ve izlenebilir bir yapı getiriyor. Genelgenin Üçüncü Bölümü doğrudan “Soru Havuzu, Soru Setleri ve Ölçme Esasları” başlığını taşır.
- Sorular 5 şıklı olacak; çoktan seçmeli format zorunlu.
- Soru havuzu, eğitim içeriğiyle birebir uyumlu ve KDM-ORG üzerinde izlenebilir olacak.
- Eğitim içeriğinde olmayan bilgiden aday sorumlu tutulamaz.
- Yaşlanmış sorular revize edilebilir veya kullanımdan kaldırılabilir.
- Sınav anında itiraz butonu var; süre durur, itiraz bitince devam eder.
01SHGM Soru Havuzu Sistemi Neden Önemli?
Özellikle ATPL, PPL, CPL veya diğer teorik eğitim sınavlarına hazırlanan adaylar; sınavda karşılaşacakları soruların nereden geldiğini, hangi içeriklere göre hazırlandığını ve eski soruların kullanılıp kullanılmayacağını bilmek ister. SDED 2026/2 bu sorulara sistemli bir cevap getiriyor.
Bu bölüm, adaylar için yalnızca teknik bir mevzuat maddesi değildir. Aynı zamanda sınava nasıl çalışılması gerektiğini, hangi kaynakların daha güvenilir olduğunu ve sınavda hangi bilgiden sorumlu olunacağını anlamak için kritik bir rehberdir.
02Eğitim İçeriği ile Sınav Arasında Doğrudan Bağ Kurulacak
Yeni genelgeye göre KDM-ORG sistemi üzerinden eğitim içerikleri ile soru havuzları, soru setleri ve sınavlar arasında doğrudan, izlenebilir ve doğrulanabilir bir ilişki kurulması zorunludur. Bu, adaylar açısından çok önemli bir değişimdir.
Artık sınavda sorulan soruların ilgili eğitim içeriğiyle bağlantılı olması gerekir. Yani aday, eğitim içeriğinde yer almayan veya ilgili eğitimin kapsamı dışında kalan bir bilgiden sorumlu tutulamaz. Sistemin temel amacı, sınavların daha adil, standart ve takip edilebilir şekilde yapılmasını sağlamaktır.
03Sorular 5 Şıklı Olacak
Genelgeye göre teorik eğitimlere ait ölçme ve değerlendirme süreçlerinde kullanılan soruların 5 şıklı olması zorunludur. Bu madde, sınav formatı açısından net bir standart getirir: her soruda 5 cevap seçeneği bulunacaktır.
5 şıklı soru sisteminde adayın yalnızca bilgiyi bilmesi değil, seçenekler arasındaki farkı ayırt edebilmesi de önemlidir. Özellikle birbirine yakın ifadeler, kavram farklılıkları ve tanım soruları belirleyici olabilir. Bu nedenle sadece ezber yetmez; adayın doğru cevabı neden doğru, yanlış seçenekleri neden yanlış olduğunu anlayarak çalışması gerekir.
04Eğitim İçeriğinde Olmayan Bilgiden Aday Sorumlu Tutulamaz
Sınav sorularının ilgili eğitimin içerik yapısına uygun olması gerekir. Eğitimde bulunmayan, kapsam dışı kalan veya eğitim içeriğiyle uyumsuz bir bilginin sınav sorusu haline getirilmesi genelge mantığına aykırıdır. Bu nedenle adaylar güncel ve resmi içeriklerle uyumlu kaynakları tercih etmelidir. ATPL gibi kapsamı geniş sınavlarda bu durum daha da önemlidir; çünkü adayın karşısına ilgili eğitim indeksine ve sınav kapsamına uygun sorular çıkmalıdır.
05Soru Havuzu Nasıl Oluşturulacak?
Yeni genelgeye göre soru havuzları, KDM-ORG sistemi üzerinde yer alan her bir eğitim için tanımlı bölüm ve alt bölümler esas alınarak oluşturulur. Soru havuzu rastgele veya bağımsız şekilde hazırlanmaz; her soru, ilgili eğitim içeriğinin bölüm ve alt bölüm yapısına uygun şekilde kurgulanır.
Bu yapı sayesinde sınavda hangi konudan ne ölçüde soru gelebileceği daha sistemli hale gelir. Aday açısından anlamı: konu çalışırken yalnızca genel başlıklara değil, alt kırılımlara da dikkat etmek gerekir.
Soru havuzu eğitim içeriğiyle birebir uyumlu olacak
Genelgede soru havuzunun eğitim içerikleriyle birebir uyumlu hazırlanacağı belirtilir. Soru; ilgili eğitimin bilgi, kavram ve uygulamalarını ölçmeye yönelik olmalıdır. Eski soru ezberlerine, kaynağı belirsiz PDF'lere veya güncelliği kontrol edilmemiş notlara dayanmak yeni sistemde daha riskli hale gelebilir.
06Sorular Aynı Zorluk Düzeyinde Hazırlanacak
Ölçme ve değerlendirmede standartlığın sağlanması amacıyla soru havuzundaki sorular aynı zorluk düzeyinde hazırlanır. Adaylar farklı sınav oturumlarına girse bile sistemin amacı benzer zorluk seviyesinde ölçme yapmaktır; böylece bir adayın çok kolay, diğerinin çok zor bir sınavla karşılaşması engellenmeye çalışılır.
07Sorular Bilgi ve Kavrama Düzeyini Ölçecek
Genelgeye göre sorular, bilgi ve kavrama düzeyini ölçen ve çok aşamalı analiz gerektirmeyen nitelikte hazırlanır. Yani sorular yalnızca ezber bilgiyi değil, kavramların doğru anlaşılmasını da ölçebilir; ancak çok karmaşık, çok aşamalı analiz gerektiren yapıda olması hedeflenmez. Çalışırken adayın önceliği şu olmalı:
- temel tanımları bilmek,
- kavramların farklarını anlamak,
- mevzuat ifadelerini doğru yorumlamak,
- sistem mantığını kavramak,
- benzer seçenekler arasında ayrım yapabilmek.
Özellikle ATPL teorik sınavlarında soru ezberlemek yeterli değildir; konuyu gerçekten anlamak ve farklı şekilde sorulduğunda da doğru cevaba ulaşabilmek gerekir.
08Soru Havuzu Periyodik Olarak Analiz Edilecek
Genelgeye göre sorular; kullanım sıklığı, iptal oranı, doğru cevaplanma oranı ve ayırt edicilik bakımından SHGM tarafından periyodik olarak analiz edilir. Bu, soru havuzunun sabit ve değişmeyen bir yapı olmadığını gösterir. Ölçme niteliğini kaybeden bir soru revize edilebilir veya kullanımdan kaldırılabilir.
Örneğin çok sık kullanılan bir sorunun bilinirliği artmış olabilir; çok yüksek oranda iptal edilen bir soruda açıklık veya ölçme problemi olabilir. Bu nedenle “eski soru havuzu aynen devam eder” beklentisiyle çalışmak doğru olmayabilir.
09Yaşlanmış Sorular Ne Demek?
Genelgede “yaşlanmış soru” kavramı ayrıca tanımlanmıştır:
Yıllardır kullanılan bazı sorular adaylar arasında yayılmış olabilir; böyle bir soru, gerçek bilgiyi ölçmek yerine ezberlenmiş bir cevabı test etmeye başlar. Yeni sistemde bu tip soruların dikkatle ele alınması beklenir. Mesaj nettir: sadece eski soruları ezberleyerek hazırlanmak uzun vadede güvenli bir strateji değildir.
10Bölüm Sonu Soruları Sınavda Çıkacak mı?
Genelgeye göre eğitim içeriklerindeki bölüm sonu soruları yaşlanmış sorulardan oluşur ve sınavlarda kullanılmayabilir.
Bölüm sonu soruları, konuyu tekrar etmek ve temel bilgiyi kontrol etmek için faydalıdır. Fakat asıl hazırlığını konunun mantığı ve güncel soru yapısı üzerine kurmak daha doğrudur.
11Soru Seti Nedir?
Soru havuzu, bir eğitim için hazırlanmış tüm soruların bulunduğu geniş yapıdır. Soru seti ise sınavda kullanılmak üzere bu havuzdan seçilen soru grubudur. Soru setleri, KDM-ORG sistemi üzerinden ilgili eğitim için oluşturulmuş havuzlardan seçilir ve bu süreç sistem kayıtlarıyla izlenebilir olmak zorundadır — yani hangi setin hangi havuzdan geldiği takip edilebilir. Bu yapı sınav sürecini şeffaf, kayıtlı ve denetlenebilir kılar.
Soru setleri eğitim içeriğiyle uyumlu olmak zorunda
Genelgeye göre soru setlerindeki soruların eğitim içeriği ile uyumlu, ölçme amacına uygun ve ayırt edici olması zorunludur:
- Eğitim içeriği ile uyumlu: Soru, ilgili konunun kapsamı içinde olmalıdır.
- Ölçme amacına uygun: Soru, ölçülmek istenen bilgiyi gerçekten test etmelidir.
- Ayırt edici: Soru, bilen aday ile bilmeyen adayı ayırabilmelidir.
12Soru Tipleri Dengeli Dağıtılacak
Sınavların ayırt ediciliğini sağlamak amacıyla soru tipleri dengeli dağıtılır:
- Doğrudan bilgi — bir tanımı sorabilir.
- Kavrama — iki kavram arasındaki farkı anlamayı gerektirebilir.
- Sınırlı uygulama — öğrenilen bilginin basit bir senaryoda kullanılmasını isteyebilir.
Bu nedenle yalnızca “soru-cevap ezberi” üzerine kurulan bir çalışma planı eksik kalabilir. Konunun mantığını anlamak, farklı soru tiplerine karşı daha güçlü bir hazırlık sağlar.
13Soru Havuzu Revizyonu Nasıl Yapılacak?
Soru havuzu revizyon talepleri SHGM tarafından resen ya da kursiyerler ile eğitmenlerin KDM-ORG üzerinden yapacağı bildirimler doğrultusunda incelenir. Yani havuz değişmez bir yapı değildir. Revizyonda temel değerlendirme kriterleri:
- sorunun eğitim içeriği ile uyumu,
- ölçme-değerlendirme yeterliliği,
- mevzuata uygunluk,
- uluslararası standartlara uygunluk.
14Sınav Anında Soruya İtiraz Edilebilir mi?
Genelgeye göre kursiyer; sınav sırasında eğitim içeriğine uyumsuzluk, yazım yanlışı, hatalı şıklar ve benzeri gerekçelerle hatalı bulduğu sorulara itiraz butonu üzerinden itiraz edebilir.
Ancak itiraz hakkı bilinçli kullanılmalıdır. Her zor soru hatalı soru değildir; gerekçe somut olmalıdır (eğitim içeriğiyle uyumsuzluk, yazım hatası, hatalı şıklar veya cevap seçeneklerinde problem gibi).
15Sınav Sonrası İtiraz Süreci Nasıl İşler?
Sınav sonrasında da KDM-ORG sistemi üzerinden, hizmet tarifesinde belirlenen ücret karşılığında itiraz başvurusu yapılabilir. Bu başvurular SHGM tarafından 15 iş günü içinde değerlendirilerek sonuçlandırılır. Başvuru olumlu değerlendirilirse, başvuru ücreti adayın KDM-ORG bakiyesine iade edilir.
Burada dikkat edilecek nokta, itirazın gerekçeli ve somut olmasıdır. Sadece “soru zordu” veya “cevaptan emin değilim” gibi gerekçeler güçlü bir itiraz zemini oluşturmaz.
16Soru Havuzu ve Soru Setleri Gizli Olacak
Genelgeye göre soru havuzları ve soru setleri gizlilik esaslarına tabidir; erişim yalnızca KDM-ORG üzerinde yetkilendirilmiş kişilerle sınırlıdır. Yetkisiz paylaşım veya güvenlik ihlali durumunda ilgili sorular derhal kullanımdan kaldırılır, ilgili kişiler hakkında adli ve idari yaptırımlar uygulanabilir.
17Adaylar Bu Yeni Sisteme Nasıl Hazırlanmalı?
Yeni genelge net bir mesaj verir: soru ezberi tek başına yeterli değildir. Önerilen strateji:
- Önce resmi eğitim içeriği ve ilgili konu başlıklarını iyi anla — havuz bu içerikle birebir uyumlu hazırlanır.
- Yalnızca eski sorulara değil, konunun mantığına çalış — yaşlanmış sorular revize/kaldırılabilir.
- 5 şıklı format için pratik yap; seçenekler arasındaki ince farkları görebilecek seviyeye gel.
- Doğrudan bilgi, kavrama ve sınırlı uygulama tipi sorulara ayrı ayrı hazırlan.
- Hatalı bulduğun sorular için itiraz butonunu bilinçli kullan.
- Sınav sonrası sonuçları ve varsa itiraz süreçlerini KDM-ORG üzerinden takip et.
Eski soru ezberi yeni sistemde riskli mi?
Evet — yalnızca eski soru ezberine dayalı bir çalışma, genelge mantığına göre risklidir. Çünkü havuz periyodik analiz edilir, yaşlanmış sorular tespit edilir, ölçme niteliğini kaybedenler revize veya kaldırılır. Eski sorular konu tekrarında ve formatı anlamada yardımcı olabilir; ancak tek hazırlık kaynağı olmamalıdır.
18ATPL Adayları İçin Bu Bölüm Ne Anlama Geliyor?
ATPL gibi geniş kapsamlı teorik sınavlarda soru havuzunun yapısı, soru setlerinin oluşturulması ve eğitim içeriğiyle uyum doğrudan sınav başarısını etkiler. Adaylar artık şu soruları daha fazla önemsemeli:
- Çalıştığım kaynak güncel mi?
- Bu kaynak resmi eğitim içeriğiyle uyumlu mu?
- Sadece eski soruları mı ezberliyorum?
- Konunun mantığını gerçekten anlıyor muyum?
- 5 şıklı soru formatına yeterince hazır mıyım?
- Farklı soru tiplerini çözebiliyor muyum?
- Hatalı soru durumunda itiraz sürecini biliyor muyum?
atpl.com.tr; Türkçe soru bankası, Türkçe açıklamalar ve gerçek sınav yapısında deneme modu ile konuyu anlayarak hazırlanmanı sağlar — sadece ezber değil.
Ücretsiz Dene →Sık Sorulan Sorular
Teorik eğitimlere ait ölçme ve değerlendirme süreçlerinde kullanılan sorular 5 şıklı olacaktır.
Hayır. Soru havuzu ilgili eğitim içeriğiyle birebir uyumlu şekilde hazırlanmalıdır.
Genelgeye göre eğitim içeriği ile uyumlu olmayan hiçbir bilgiden kursiyer sorumlu tutulamaz.
Genelgeye göre bölüm sonu soruları yaşlanmış sorulardan oluşur ve sınavlarda kullanılmayabilir. Bu sorular tekrar için faydalı olsa da doğrudan sınavda çıkacak kesin sorular gibi görülmemelidir.
Yaşlanmış soru; daha önce sınavlarda kullanılmış, adaylar arasında bilinirliği artmış veya ölçme-değerlendirme etkinliğini azaltabileceği düşünülen soru veya soru varyasyonudur.
Soru seti, sınavda kullanılmak üzere ilgili eğitim için oluşturulmuş soru havuzundan seçilen soru grubudur.
Evet. Sorular kullanım sıklığı, iptal oranı, doğru cevaplanma oranı ve ayırt edicilik gibi kriterlere göre analiz edilebilir; gerekli görülürse revize edilebilir veya kullanımdan kaldırılabilir.
Sınav sırasında itiraz butonu üzerinden ilgili soruya itiraz edilebilir. Bu işlem sırasında sınav süresi sistem tarafından durdurulur ve itiraz işlemi tamamlandıktan sonra sınav kaldığı yerden devam eder.
KDM-ORG sistemi üzerinden yapılan sınav itirazları, SHGM tarafından 15 iş günü içerisinde değerlendirilerek sonuçlandırılır.
Başvuru komisyon tarafından olumlu değerlendirilirse, itiraz başvuru ücreti adayın KDM-ORG bakiyesine iade edilir.
19Sonuç: Soru Ezberi Değil, İçerik Uyumu Kazandırır
Temmuz 2026'da yürürlüğe girecek SDED 2026/2 genelgesi; soru havuzu ve soru setleri konusunda daha kontrollü, izlenebilir ve eğitim içeriğiyle uyumlu bir yapı ortaya koyuyor. Adaylar açısından en önemli sonuç şudur: sınav başarısı artık yalnızca eski soru ezberine bağlı görülmemelidir. Havuzlar analiz edilecek, yaşlanmış sorular değerlendirilecek, uyumsuz sorulara karşı itiraz mekanizması işletilecek ve soru setleri sistem kayıtlarıyla izlenebilir oluşturulacaktır.
Doğru strateji; konuyu anlamak, güncel soru yapısına alışmak, 5 şıklı formata uygun pratik yapmak ve sınav sisteminin nasıl çalıştığını bilmektir.
İlgili rehber: ATPL 028 Havacılığa Giriş — konular, sınav payları ve ücretsiz demo quiz
Resmî kaynak: SHGM — SDED 2026/2 genelgesi (PDF · 8 Haziran 2026)
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve resmi mevzuat yerine geçmez. Bağlayıcı hükümler için SHGM'nin yayımladığı güncel genelge ve duyuruları esas alınız.